• 025-3119

مراقبت های پس از زایمان

مراقبت های پس از زایمان

پس از پایان 9 ماه دوره بارداری و با ختم این دوران با زایمان طبیعی و یا سزارین، مراقبت از مادر و نوزاد شکل تازه ای به خود می گیرد و نیازمند مجموعه کارهای متفاوتی است. مراقبت های پس از زایمان باید به صورت موردی و نکته به نکته مورد توجه قرار گیرند تا مادر بتواند هرچه زودتر به روال سابق زندگی خود بازگردد.

مراقبت های بعد از زایمان چیست؟

به مجموعه کارهایی که بعد از زایمان برای بازگشت شرایط جسمی و روحی به حالت قبلی انجام می دهند، مراقبت بعد از زایمان گفته می شود. این مراقبت ها در چند دسته، استراحت، تغذیه، بهداشت، ورزش و درمان های تحت نظر پزشک دسته بندی می شوند.

مراقبت های بعد زایمان طبیعی

مراقبت از مادر و نوزاد پس از زایمان طبیعی اهمیت بالایی دارد. توجه به شرایط روحی و جسمی مادر در این دوران می تواند به او کمک کند تا زودتر به روال عادی زندگی خود بازگردد. برای اینکه درک بهتری از مراقبت های بعد از زایمان طبیعی داشته باشید آن ها را در چند دسته بررسی می کنیم.

مراقبت از سینه ها

یکی از اولین نکاتی که در مراقبت بعد از عمل زایمان باید به آن توجه کنید مراقبت از پستان ها است. اگر قصد شیردهی دارید، در اسرع وقت پس از زایمان شروع کنید. هر چه زودتر شروع به شیردهی کنید، شیر بیشتری تولید خواهید کرد و احتمال ابتلا به مشکلات سینه مانند احتقان و ورم پستان را کاهش خواهید داد. از یک سینه بند حمایتی و مناسب استفاده کنید.

سینه بند باید به اندازه کافی محکم باشد تا از سینه های شما پشتیبانی کند، اما آنقدر تنگ نباشد که جریان خون را مختل کند. پستان های خود را به طور مرتب، به خصوص قبل و بعد از شیردهی، با آب ولرم و صابون ملایم بشویید. از استفاده از صابون های خشن یا عطرها روی سینه های خود خودداری کنید. از پدهای سینه استفاده کنید تا از نشت شیر جلوگیری کنید. پدهای سینه را باید به طور مرتب تعویض کنید تا مرطوب نشوند.

اگر نوک پستان های شما ترک خورده یا دردناک است، از کرم لانولین یا پد سینه ژل دار استفاده کنید. می توانید از کمپرس سرد برای کمک به کاهش درد و تورم سینه ها استفاده کنید. اگر سینه های شما پر از شیر است، می توانید قبل از شیردهی از دوش آب گرم یا کمپرس گرم استفاده کنید تا به جریان شیر کمک کند.

مراقبت های پس از زایمان

توجه به نکات بهداشتی

حمام کردن یا دوش گرفتن روزانه در صدر نکات بهداشتی و مراقبت بعد زایمان است که می تواند به شما کمک زیادی بکند. محل اپیزیوتومی یا بخیه های خود را تمیز و خشک نگه دارید از پدهای بهداشتی استفاده کنید تا از خونریزی جلوگیری کنید. دست های خود را به خصوص قبل از دست زدن به نوزاد، مرتب بشویید.

مراقبت از رحم

پس از زایمان، رحم شما شروع به بازگشت به اندازه و موقعیت قبل از بارداری می کند. مهمترین کاری که می توانید بعد از زایمان انجام دهید استراحت است. بدن شما برای بهبودی به زمان نیاز دارد، بنابراین تا جایی که می توانید استراحت کنید. شیردهی می تواند به انقباض رحم و بازگشت سریعتر آن به اندازه قبل از بارداری کمک کند. از کمپرس گرم برای کمک به کاهش درد و ناراحتی رحم استفاده کنید. ماساژ ملایم شکم می تواند به تحریک انقباضات رحم کمک کند.

مراقبت های بعد زایمان سزارین

مراقبت بعد از زایمان مادر، بخصوص پس از سزارین، برای بهبودی سریع و کامل ضروری است. شما باید داروهای خود را طبق دستور مصرف کنید. این گروه شامل داروهای مسکن، آنتی بیوتیک ها و هر داروی دیگری است که پزشک شما تجویز کرده است. از بلند شدن و حرکت کردن نترسید. راه رفتن به گردش خون و جلوگیری از لخته شدن خون کمک می کند.

از پرستار خود در مورد نحوه مراقبت  از برش های سزارین روی شکم خود سوال کنید. آنها به شما نحوه تمیز کردن و پانسمان آن را نشان می دهند. در صورت مشاهده هرگونه قرمزی، تورم، درد یا خونریزی از محل برش آن را به پزشک اطلاع دهید. این نشانه ها می توانند علائم عفونت باشند.

یکی دیگر از روش های مراقبت مادر بعد زایمان استراحت است. شما باید بسیار استراحت کنید. بدنتان به زمان برای بهبودی نیاز دارد. از بلند کردن اجسام سنگین یا انجام فعالیت های شدید خودداری کنید. از پله ها زیاد بالا و پایین نروید. از غذاهای سالم و مقوی استفاده کنید. این به شما کمک می کند تا انرژی خود را حفظ کرده و به بدنتان مواد مغذی لازم برای بهبودی را بدهید. مایعات زیادی بنوشید تا به یبوست مبتلا نشوید. از داروهای مسکن بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا استامینوفن برای تسکین درد استفاده کنید.

از حمام یا دوش گرم استفاده کنید تا دردهای شما تسکین پیدا کند. زخم خود را تمیز و خشک نگه دارید. از پوشیدن لباس های تنگ که می تواند روی محل زخم ساییده شود خودداری کنید. اگر تب، لرز، قرمزی، تورم یا درد شدید در محل برش دارید، فوراً به پزشک خود مراجعه کنید.

مراقبت پس از زایمان

مراقبت بعد از زایمان در طب سنتی

طب سنتی برای مواظبت های بعد از زایمان توصیه‌های مختلفی دارد که به طور کلی بر گرم نگه داشتن بدن، استراحت کافی، تغذیه مناسب و مصرف برخی گیاهان و داروهای سنتی تمرکز دارند.

حمام کردن با آب گرم به مدت 10 تا 15 دقیقه، 2 تا 3 بار در روز، به خصوص در 40 روز اول بعد از زایمان، برای گرم نگه داشتن بدن و تسکین درد عضلات اولین توصیه ای است که می توان به آن توجه کرد. پوشیدن لباس‌های گرم و راحت، از جمله جوراب، کلاه و شال، برای جلوگیری از سرما خوردن و حفظ گرمای بدن و همچنین قرار دادن کیسه آب گرم روی شکم و کمر می‌ تواند به تسکین درد و نفخ کمک کند.

در چند روز اول بعد از زایمان، تا حد امکان استراحت کنید و از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید. از اعضای خانواده یا دوستان خود برای انجام کارهای خانه، در مراقبت از نوزاد و انجام کارهای شخصی کمک بگیرید. شیردهی به نوزاد به طور مرتب نه تنها برای سلامتی نوزاد مفید است، بلکه به بازگشت رحم به حالت طبیعی و کاهش خونریزی بعد از زایمان نیز کمک می‌کند.

خوردن غذاهای گرم و مقوی مانند سوپ، خورشت، آش و غذاهای پخته شده با گوشت کم‌چرب، به تقویت بدن و بهبودی سریع‌تر کمک می‌کند. نوشیدن آب، آب میوه‌های طبیعی و دمنوش‌های گیاهی در مراقبت های پس از بارداری توصیه می شود.

خوردن غذاهای سرشار از آهن مانند گوشت قرمز، مرغ، ماهی، حبوبات و سبزیجات برگ‌دار برای جبران خون از دست رفته در طول زایمان ضروری است. مصرف غذاهای سرشار از کلسیم مانند لبنیات، بادام، کنجد و سبزیجات سبز برای تقویت استخوان‌ها و دندان‌ها مهم است. خوردن غذاهای فیبردار مانند میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل به جلوگیری از یبوست کمک می‌کند.

عرق رازیانه به افزایش تولید شیر مادر و تسکین دردهای شکمی کمک می‌کند. دم‌ نوش بادرنجبویه هم به آرامش اعصاب و کاهش اضطراب کمک می‌کند. گل محمدی می ‌تواند به رفع افسردگی و اضطراب بعد از زایمان کمک کند. ماساژ شکم با روغن بادام برای رفع نفخ مفید است.

البته قبل از مصرف هر گونه گیاه یا داروی سنتی، حتماً با پزشک یا متخصص طب سنتی مشورت کنید. این توصیه‌ ها فقط جنبه اطلاع‌رسانی دارند و جایگزین مشاوره پزشکی نیستند.

مراقبت بعد از زایمان

مراقبت از بخیه بعد زایمان

بخیه های زایمان طبیعی و سزارین اندکی با یکدیگر متفاوت هستند و باید برای مراقبت بعد زایمان از هریک از آن ها به نکات متفاوتی توجه داشته باشید. مراقبت از بخیه های بعد از زایمان طبیعی به این صورت است که باید محل بخیه را تمیز و خشک نگه دارید. بعد از هر بار دستشویی رفتن، ناحیه را با آب گرم و صابون ملایم بشویید و به آرامی با یک حوله تمیز خشک کنید.

از پدهای بهداشتی استریل استفاده کنید. از پدهای معطر یا ضد حساسیت خودداری کنید، زیرا ممکن است تحریک ایجاد کنند. پدهای بهداشتی خود را هر 2 تا 4 ساعت یا بیشتر در صورت نیاز تعویض کنید.

از حمام یا دوش طولانی خودداری کنید. به جای آن، از حمام کوتاه یا دوش استفاده کنید. از رفتن به استخر، وان گرم یا جکوزی تا زمانی که بخیه های شما به طور کامل بهبود یابد، خودداری کنید. از یک پماد موضعی آنتی بیوتیک یا ژل نفتی استفاده کنید تا ناحیه بخیه را مرطوب نگه دارید. همچنین می توانید از کمپرس سرد برای کاهش تورم و درد نیز استفاده کنید.

از پوشیدن لباس های تنگ خودداری کنید. لباس های زیر گشاد و نخی بپوشید و از اصطکاک در محل بخیه جلوگیری کنید.

مراقبت بعد از زایمان مادر شامل خودداری از فعالیت های شدید نیز می شود. تا زمانی که بخیه های شما به طور کامل بهبود یابد، از بلند کردن اجسام سنگین، ورزش شدید یا فعالیت های دیگری که می تواند باعث فشار بر ناحیه شود، خودداری کنید. به علائم عفونت توجه کنید. اگر قرمزی، تورم، درد، تب یا بوی بد از محل بخیه مشاهده کردید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید. پزشک شما باید بخیه های شما را به طور مرتب بررسی کند تا از بهبودی صحیح آنها اطمینان حاصل کند.

مراقبت از بخیه بعد از سزارین

شما باید محل زخم سزارین را با تعویض روزانه بانداژ تمیز نگاه دارید. برای اینکه بدانید چه روزی می توانید به حمام بروید ابتدا با پزشک خود مشورت کنید زیرا جاری شدن آب و کف صابون روی جای زخم می تواند به بهبود آن کمک بسیاری کند. برای خشک کردن محل بخیه به آرامی با حوله روی محل زخم، ضربه های با فشار کم بزنید و حوله را روی آن نکشید. تا زمانی که پزشک به شما اجازه نداده است در وان و یا استخر آب غوطه ور نشوید.

پس از شستشو می توانید با استفاده از باد سشوار محل برش و بخیه را خشک کنید البته سشوار را خیلی به پوست خود نزدیک نکنید. تا زمانی که زخم های اولیه بدنتان بهبود پیدا نکرده است از شکم بند استفاده نکنید. همچنین هیچگونه پماد و یا لوسیونی را بدون مشورت با پزشک بر روی محل بخیه نمالید.

مراقبت بعد زایمان

بعد از زایمان طبیعی چگونه بخوابیم؟

خواب کافی، از دیگر راه های مراقبت مادر بعد زایمان است که کمک می کند هرچه زودتر انرژی از دست رفته خود را بدست آورد و به روال عادی زندگی خود بازگردد. برای اینکه بتوانید خواب راحت تر و با کیفیت تری داشته باشید از یک تشک و بالش حمایتی استفاده کنید. می توانید از بالش های اضافی برای حمایت از خود در موقعیت های مختلف شیردهی یا خواب استفاده کنید.

در پهلو بخوابید، به خصوص در چند ماه اول پس از زایمان. این امر می تواند به کاهش خونریزی و بهبودی شما کمک کند. اگر نمی توانید در پهلو بخوابید، می توانید با قرار دادن یک بالش بین پاهای خود، به پشت بخوابید. از چرت زدن در طول روز دریغ نکنید. خواب های کوتاه، می تواند به شما کمک کند تا استراحت مورد نیاز خود را در طول روز داشته باشید.

چه زمانی بعد از زایمان میتوان رابطه داشت؟

به طور کلی، پزشکان توصیه می کنند تا 6 هفته بعد از زایمان صبر کنید سپس رابطه جنسی واژینال را دوباره شروع کنید و این موضوع نیز جز مراقبت های پس از زایمان است. این بازه زمانی به بدن شما زمان می دهد تا بهبود پیدا کند و دوباره به حالت عادی باز گردد. فرقی نمی کند شما سزارین شده اید و یا به صورت طبیعی زایمان کرده اید، در هر دو حالت باید تا این زمان از داشتن رابطه های واژینال صرفه نظر کنید.

با این حال، بدن هر زنی با دیگری متفاوت است و زمان بهبودی هر کس فرق می کند. مهم است که به بدن خود گوش دهید و قبل از شروع دوباره رابطه جنسی با همسرتان، با پزشک خود صحبت کنید.

اگر هریک از حالت های زیر برای شما رخ داد، نشان دهنده این است که شروع رابطه جنسی بعد از زایمان زود است.

  • خونریزی واژینال
  • درد
  • عفونت
  •  خشکی واژن

چه زمانی بعد از زایمان میتوان ورزش کرد؟

اگر به تازگی زایمان کرده باشید، مطمئنا دوست دارید هرچه سریعتر بدنتان به وضعیت قبل از بارداری برگردد و اندام قبلی خود را بدست آورید؛ برخی از بانوان تصور می کنند، شروع ورزش بلافاصله پس از زایمان به آن ها کمک می کند تا زودتر به وضعیت قبلی برگردند که این کار یک اشتباه بزرگ است.

به طور کلی، در حوزه مواظبت های بعد از زایمان، پزشکان توصیه می کنند تا 6 هفته بعد از زایمان طبیعی و 8 هفته بعد از سزارین صبر کنید تا ورزش های سنگین را دوباره شروع کنید. این به بدن شما زمان می دهد تا از زایمان بهبود یابد و از عوارضی مانند خونریزی، عفونت و درد جلوگیری کند. با این حال، شما می توانید بعد از چند روز پیاده روی کوتاه و حرکات کششی ملایم را شروع کنید.

هر زمان خواستید ورزش را آغاز کنید به چند نکته دقت کنید. با پیاده روی کوتاه و حرکات کششی ملایم شروع کنید. به دنبال ورزش هایی باشید که از کل بدن شما استفاده می کند، مانند پیاده روی، شنا و یوگا. از فعالیت هایی که فشار زیادی به کف لگن شما وارد می کنند، مانند بلند کردن وزنه های سنگین یا دویدن، خودداری کنید.

 سخن آخر

مطمئنا مادران راه طولانی و سختی را از ابتدای دوران بارداری تا زمان در آغوش کشیدن نوزاد خود طی کرده اند و دوست دارند هرچه زودتر زندگی عادی خود را از سر بگیرند؛ مجموعه مراقبت های بعد از زایمان به آن ها کمک می کند، این مرحله را نیز با موفقیت پشت سر بگذراند و تا بهبودی کامل با عوارض کم تری مواجه شوند.

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.